ლითონის მოწყობილობებთან დაკავშირებული ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული პრობლემა კოროზიაა. მილების კოროზია შეუქცევადი პროცესია და თუ მას დროულად არ აღმოვფხვრით, თანდათანობით დააზიანებს მილებს, რაც საბოლოოდ მთელი სისტემის ფუნქციონირებას შეაფერხებს ან სრულად გამოიყვანს მას მწყობრიდან. ამ ბლოგში სწორედ იმაზე ვისაუბრებთ, თუ რა არის კოროზიის ინჰიბიტორი (ნივთიერება, რომელიც ანელებს ან სრულიად წყვეტს დაჟანგვის და ზოგ სხვა ქიმიურ რეაქციას), როგორ მუშაობს და როგორ გამოვიყენოთ ეს ნივთიერება სწორად. კოროზიის ინჰიბიტორების შესაძენად კი “თერმოინდუსტრიას” უნდა ეწვიოთ.
კოროზიის დასაწყისი: რა ხდება ამ დროს მილში?
კოროზია ქიმიური პროცესია. როდესაც ლითონი წყალთან და ჟანგბადთან ურთიერთქმედებს, მისი ზედაპირი ნელ-ნელა იშლება. რკინის შემთხვევაში ეს ჟანგის სახით ვლინდება. არსებობს კოროზიის რამდენიმე სახე, რომელთაგან თითოეული სხვადასხვანაირად აზიანებს სისტემას.
თანაბარი კოროზია მილის მთელ ზედაპირზე ვრცელდება. ამ ტიპის დროს ლითონი თანდათანობით თხელდება.
ბევრად უფრო საშიშია ნაჭდევისებრი კოროზია მილებში, რომელიც კონკრეტულ წერტილებზე კონცენტრირდება. ამ დროს მილის ზედაპირზე პატარა ნახვრეტები წარმოიქმნება, რომლებიც ისე ღრმავდება, რომ გარეგნულად მისი შემჩნევა რთულია. სწორედ ამიტომ ეს ტიპი ხშირად მოულოდნელ გაჟონვას იწვევს.
რა არის კოროზიის ინჰიბიტორი და როგორ მუშაობს ის?
კოროზიის ინჰიბიტორი ქიმიური ნაერთია, რომელსაც სისტემაში ცირკულირებად სითხეს უმატებენ. მისი მოქმედების პრინციპი შედარებით მარტივია: ინჰიბიტორი ლითონის ზედაპირზე წვრილ დამცავ ფენას ქმნის, რომელიც ბარიერის როლს ასრულებს. ეს ფენა წყალს, ჟანგბადსა და სხვა ნივთიერებებს ლითონთან პირდაპირი კონტაქტისგან იცავს, რის შედეგადაც კოროზიის სიჩქარე მცირდება.
ინჰიბიტორები, მოქმედების მექანიზმის მიხედვით, რამდენიმე ჯგუფად იყოფა. ანოდური ინჰიბიტორები ლითონის ზედაპირზე მდგრად ოქსიდურ ფენას ქმნის, რომელიც დაჟანგვას აფერხებს. კათოდური ინჰიბიტორები სხვანაირად მოქმედებს: ისინი კოროზიის ქიმიური რეაქციის სხვა პროცესს ანელებს, კერძოდ, ჟანგბადის მოქმედებას ზღუდავს. არსებობს შერეული ტიპის ინჰიბიტორებიც, რომლებიც ორივე მიმართულებით მუშაობს და მეტად იცავს მილებს კოროზიისგან.
ნიტრიტი, მოლიბდატი და ორგანული ინჰიბიტორი
დახურულ სისტემებში, იქნება ეს გათბობა თუ გაგრილება, ძირითადად სამი მიდგომა გამოიყენება. თითოეულს თავისი ძლიერი და სუსტი მხარე აქვს, ამიტომ არჩევანი კონკრეტულ სისტემაზეა დამოკიდებული.
ნიტრიტის ქიმიური დანამატები
ნატრიუმის ნიტრიტი ერთ-ერთი ყველაზე ფართოდ გამოყენებადი ინჰიბიტორია. ის ანოდურ ტიპს მიეკუთვნება და რკინისა და ფოლადის ზედაპირზე მდგრად ოქსიდურ ფენას ქმნის. ნიტრიტის ერთ-ერთი მთავარი მახასიათებელი მის სწრაფ მოქმედებაში გამოიხატება და სწორი დოზირებისას დამცავი ფენა რამდენიმე საათში იქმნება.
ნიტრიტი კარგად მუშაობს კომერციულ შენობებში, სადაც სისტემის რეგულარული კონტროლი შესაძლებელია.
მოლიბდატის ქიმიური დანამატები
მოლიბდატიც ანოდური ტიპის ინჰიბიტორია, თუმცა რამდენიმე თვალსაზრისით განსხვავდება ნიტრიტისგან. პირველ რიგში, მისი ნაკლები კონცენტრაციაც საკმარისია კოროზიისაგან მილების დაცვისათვის. გარდა ამისა, მოლიბდატზე ბაქტერიების ზემოქმედება გავლენას ვერ ახდენს, რაც იმ სისტემებისთვისაა მნიშვნელოვანი, რომლებშიც მიკრობიოლოგიური დაბინძურების საფრთხე არსებობს.
ორგანული ქიმიური დანამატები
ორგანული ინჰიბიტორები სხვაგვარად მოქმედებს. ისინი ლითონის ზედაპირს ეკვრის და ფიზიკურ ბარიერს ქმნის. ეს განსაკუთრებით კარგად იცავს სპილენძს, კარბოქსილატებისა და პოლიმერების წყალობით.
ორგანული ინჰიბიტორები გარემოსთვის ნაკლები ზიანის მომტანია.
რატომ არის სწორი არჩევანი მნიშვნელოვანი?
ინჰიბიტორის არასწორმა არჩევამ შეიძლება, დამცავი ფენა ვერ შექმნას ან სისტემაში დამატებითი პრობლემები გამოიწვიოს. არჩევანზე რამდენიმე ფაქტორი ახდენს გავლენას: რა ლითონებისგან შედგება სისტემა, რა ტემპერატურაზე მუშაობს, რა არის წყლის ქიმიური შემადგენლობა და რამდენად ხშირია მონიტორინგის შესაძლებლობა.
მაგალითად, თუ სისტემაში ფოლადიც და სპილენძიც გამოიყენება, მხოლოდ ნიტრიტი საკმარისი შეიძლება, არ იყოს და სპილენძის დასაცავად ორგანული კომპონენტიც დაგჭირდებათ.
რატომაა აუცილებელი ქიმიური ნაერთების გამოყენება?
კოროზიის ინჰიბიტორი მილებისა და მოწყობილობების გამოყენების ხანგრძლივობას ზრდის. როცა ლითონის ზედაპირი დაცულია, მცირდება გაჟონვისა და ნალექის დაგროვების ალბათობა.
როდის სჭირდება სისტემას პროფესიონალის მიერ შეფასება?
ინჰიბიტორის არჩევა სპეციალისტის ჩართულობას მოითხოვს. თუ სისტემაში წყლის ხარისხი არ არის შემოწმებული, ლითონის შემადგენლობა არ არის ცნობილი ან უკვე არსებობს კოროზიის ნიშნები, პროფესიონალური დიაგნოსტიკა აუცილებელია.
კოროზიისგან დამცავი ქიმიკატების შესაძენად, შეგიძლიათ, ეწვიოთ “თერმოინდუსტრიას”, სადაც გამოცდილი პროფესიონალები გაგიწევენ კონსულტაციას და ნაერთის სწორად შერჩევაში დაგეხმარებიან.
კოროზიის საწინააღმდეგო ზომების დროულად მიღება ტექნიკის ხანგრძლივ და შეუფერხებელ მუშაობას შეუწყობს ხელს.