სახლში კომფორტული და თბილი გარემოს შექმნა ბევრ დეტალზეა დამოკიდებული, თუმცა ცენტრალური გათბობის სისტემის სწორად მოწყობა ერთ-ერთი მთავარი ამოცანაა. ეს სისტემა კედლის ქვაბის, მილებისა და რადიატორებისგან შემდგარი ერთიანი ქსელია, სადაც თითოეული ნაწილი თავის როლს ასრულებს. ქვაბი წყალს აცხელებს, მილებს ოთახებში გადააქვს, რადიატორი კი ამ სითბოს სივრცეში ანაწილებს.
რადიატორი სითბოს ორი გზით გასცემს: მისი ცხელი ზედაპირიდან სითბო პირდაპირ ნაკადად ვრცელდება და გარშემო არსებულ საგნებსა და კედლებს ათბობს. ამავდროულად, რადიატორის კონვექტორებში გამავალი ცივი ჰაერი თბება, სიმსუბუქის გამო ზემოთ ადის და ოთახში თბილი ჰაერის მასების მოძრაობას იწვევს. ერთი შეხედვით, ყველაფერი მარტივია, თუმცა ამ პროცესის მიღმა დგას დეტალები, რომელთა გაუთვალისწინებლობამ შესაძლოა, მთელი სისტემის მუშაობაზე იმოქმედოს.
რატომ არის მნიშვნელოვანი რადიატორის სწორად შერჩევა?
არასწორად შერჩეული რადიატორი ხშირად ხდება არაეფექტური მუშაობის მიზეზი. თუ მისი სიმძლავრე ოთახის გასათბობად საკმარისი არ არის, ის სითბურ დანაკარგს ვერ აანაზღაურებს. შედეგად, გათბობის ქვაბის დატვირთული მუშაობის მიუხედავად, ოთახში ტემპერატურა მაინც ვერ მიაღწევს კომფორტულ ნიშნულს, განსაკუთრებით კი ზამთრის ცივ დღეებში. მეორე მხრივ, ზედმეტად დიდი რადიატორი უფრო მეტ ცხელ წყალს მოითხოვს, რაც აიძულებს ქვაბს, უფრო ინტენსიურად იმუშაოს და, შესაბამისად, მეტი ენერგია მოიხმაროს, რაც პირდაპირ აისახება კომუნალურ გადასახადებზე.
სითბოს კარგვას რადიატორების არასწორი განლაგებაც იწვევს. მაგალითად, სქელი ფარდის ან დიდი ავეჯის უკან მოთავსებული რადიატორი სითბოს თავისუფლად ვეღარ გასცემს. ყველაზე არასასიამოვნო შედეგი კი, რომელიც დროთა განმავლობაში ვლინდება, სისტემის მწყობრიდან გამოსვლაა. ეს ხშირად რადიატორის მასალისა და გათბობის სისტემაში არსებული წყლის ხარისხის შეუთავსებლობით არის გამოწვეული. არასწორად შერჩეული მასალა იწვევს არა მხოლოდ თავად რადიატორის ნაადრევ დაზიანებას, არამედ მთლიანად გათბობის სისტემაში ნადების დაგროვებას, რაც საბოლოოდ სხვა კომპონენტების მუშაობასაც აფერხებს.
სივრცის სითბური საჭიროების დადგენა და რადიატორის სიმძლავრის განსაზღვრა
სანამ რადიატორის მოდელს შეარჩევთ, პირველ რიგში უნდა იცოდეთ, რა რაოდენობის სითბური ენერგია სჭირდება კონკრეტულ ოთახს. ეს მაჩვენებელი BTU-თი (ბრიტანული თერმული ერთეული) იზომება და რადიატორის სიმძლავრეს, ანუ სითბოს გამოყოფის უნარს აღნიშნავს. გამოთვლის მიზანია, ზუსტად განისაზღვროს ენერგიის ის რაოდენობა, რომელიც ოთახში სითბოს დანაკარგის კომპენსირებისთვისაა საჭირო.
ოთახის სითბური დანაკარგი რამდენიმე ფაქტორზეა დამოკიდებული. პირველ რიგში, გასათვალისწინებელია ოთახის სრული მოცულობა – არა მხოლოდ ფართობი, არამედ ჭერის სიმაღლეც. მნიშვნელოვანია გარე კედლების რაოდენობა, რადგან ისინი ბევრად მეტ სითბოს კარგავს, ვიდრე შიდა კედლები. ყველაზე მეტი სითბო, როგორც წესი, ფანჯრებიდან იკარგება, ამიტომ მათი ტიპი, ზომა და შუშის სისქეც გასათვალისწინებელია. ამას ემატება იზოლაციის ხარისხი და ოთახის მდებარეობა: მაგალითად, პირველ სართულზე ან კუთხის ბინაში მდებარე ოთახი უფრო ცივი იქნება, ვიდრე შენობის შუაში მოქცეული. ოთახის დანიშნულებაც კი მოქმედებს არჩევანზე – სააბაზანოსთვის ხშირად ისეთ მოდელს არჩევენ, რომელიც პირსახოცის საშრობის ფუნქციასაც ითავსებს.
რადიატორების ტიპები: როგორ აირჩიოთ სწორი კონსტრუქცია და მასალა?
ბაზარზე ძირითადად ორი ტიპის რადიატორია წარმოდგენილი: პანელური და სექციური. პანელური რადიატორი ერთიანი, მონოლითური კონსტრუქციაა, რომელიც ძირითადად ფოლადისგან მზადდება. ის ქარხნულად კონკრეტული ზომით იწარმოება და მისი სექციებად დაშლა ან დამატება შეუძლებელია. მწარმოებლები ზომების საკმაოდ ფართო არჩევანს გვთავაზობენ, რაც სტანდარტული ფართებისთვის შესაფერისი მოდელის პოვნას ამარტივებს.
პანელურისგან განსხვავებით, სექციური რადიატორი ცალკეული, იდენტური ნაწილებისგან (სექციებისგან) შედგება, რომლებიც ერთმანეთს უერთდება. ასეთი რადიატორები უმეტესად ალუმინისგან მზადდება. სექციური რადიატორის მთავარი უპირატესობა მისი მოქნილობაა, რადგან შესაძლებელია სექციების ზუსტი რაოდენობის განსაზღვრა და ისეთი ზომის რადიატორის აწყობა, რომელიც გამოთვლილ სითბურ მოთხოვნას ზუსტად შეესაბამება. ეს განსაკუთრებით მოსახერხებელია არასტანდარტული სივრცეებისა და ინტერიერისთვის.
სწორედ მასალა ახდენს გავლენას რადიატორის გამძლეობაზე, სითბოს გაცემის სისწრაფესა და მის საექსპლუატაციო ვადაზე.
- ფოლადი — ხელმისაწვდომობის გამო ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული არჩევანია. ის სწრაფად თბება და ეფექტურად მუშაობს წყლის დაბალ ტემპერატურაზეც. მისი მთავარი სისუსტე კოროზიის მიმართ ნაკლები მდგრადობაა, ამიტომ მისი საექსპლუატაციო ვადა სხვა მასალებთან შედარებით ხანმოკლეა, დაახლოებით 8-10 წელი;
- ალუმინი — დაბალი წყალშემცველობით გამოირჩევა, ანუ მის გასათბობად ნაკლები მოცულობის წყალია საჭირო, რაც ენერგიის დაზოგვას უწყობს ხელს. მსუბუქია, მისი მონტაჟი მარტივია და სწორად გამოყენების შემთხვევაში 15-20 წელიც კი მუშაობს. თუმცა, ალუმინი წყლის ქიმიური შემადგენლობის მიმართ მგრძნობიარეა;
- თუჯი — გამძლეობითა და საიმედოობით ცნობილი მასალაა. ის ნელა ცხელდება, მაგრამ სითბოს ძალიან დიდი ხნის განმავლობაში ინარჩუნებს, გათბობის სისტემის გამორთვის შემდეგაც კი. თუჯი კოროზიის მიმართ განსაკუთრებით მდგრადია, ამის გამო მისი საექსპლუატაციო ვადა დაახლოებით 50 წელს აღწევს. ამასთან, ის ძალიან მძიმეა, რაც მის ტრანსპორტირებასა და მონტაჟს ართულებს.
რადიატორის შერჩევა კომპლექსური პროცესია. ამ პროცესში დაშვებული შეცდომის გამო, შესაძლოა, სივრცე კარგად ვერ გათბეს, დაირღვეს კომფორტი და გაიზარდოს კომუნალური ხარჯები. ამიტომ, გადაწყვეტილების მიღებამდე სპეციალისტთან კონსულტაცია საუკეთესო გამოსავალია.
,,თერმოინდუსტრიას” კომპეტენტური კონსულტანტები ადგილზე შეაფასებენ თქვენს საჭიროებებს, დაგეხმარებიან რადიატორების სქემის დაგეგმვასა და საჭირო სიმძლავრის განსაზღვრაში, რათა შექმნათ სისტემა, რომელიც წლების განმავლობაში სითბოსა და კომფორტს მოგიტანთ.